Question

Market alışverişlerinden sonra koronavirüse karsı ne gibi önlemler alınmalıdır?

Answer 1

Eve getirdiğimiz gıdaları temizlememiz gerekiyor

Answer 2

Eve getirilen ürünler poşet ya da torbalardan hemen çıkarılmamalı, balkonda bir saat bekletimeli ve sonrasında eldivenle kullanarak,  çıkartılıp, temizledikten sonra yerleştirilmelidir.

Answer 3

Değerli Okuyucularım, Kıymetli Dostlar,

Bugün, hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelen, ama ne yazık ki beraberinde bazı endişeleri de taşıyan bir konuya değineceğiz: Market alışverişlerinden sonra koronavirüse karşı alınması gereken önlemler. Türkiye'nin önde gelen bir uzmanı olarak, bu hassas dönemde sizlere hem bilimsel verilerle desteklenmiş hem de günlük hayatınıza kolayca entegre edebileceğiniz pratik öneriler sunmak istiyorum. Amacım, bilgi kirliliğinden uzak durarak, sizi gereksiz paniğe sürüklemeden, huzurlu ve güvende hissetmenizi sağlayacak adımları paylaşmak.

Market alışverişi, hepimiz için zorunlu bir eylem. Evimize yiyecek ve temel ihtiyaçlarımızı getirmek için marketlere gitmek durumundayız. Gelin görün ki, dışarıdan gelen her şey gibi, market ürünlerinin de potansiyel bir risk taşıdığı gerçeğini göz ardı etmemeliyiz. Peki, bu riski en aza indirgemek için neler yapmalıyız? Panik yapmadan, sakin ve metodik bir yaklaşımla, gelin bu süreci adım adım inceleyelim.

---

Eve Dönüş Anı: İlk Savunma Hattı

Market alışverişinden eve döndüğünüz an, aslında önlemlerin ilk ve en kritik aşaması başlar. Bu an, potansiyel dış kontaminasyonu evinizin içine taşımamanız için bir köprü görevi görür.

Kapıda Bir 'Karantina Alanı' Belirleyin

Henüz içeri adım atmadan önce, bir planınız olsun. Benim de evimde uyguladığım gibi, kapının hemen dışında veya antrede küçük bir "karantina alanı" belirleyin. Bu, market poşetlerini ilk bırakacağınız yer olacak.

• Ayakkabılar Dışarıda Kalsın: Eve adım atmadan önce ayakkabılarınızı dışarıda çıkarın. Mümkünse, ayakkabı tabanlarınızın ev içinde temas etmesini engelleyin. Eğer bahçeniz veya balkonunuz yoksa, bir gazete kağıdı veya paspas üzerine çıkarıp bırakın.
• Ellerinizi Asla Unutmayın: Kapı koluna veya herhangi bir eşyaya dokunmadan önce, el dezenfektanınızla ellerinizi dezenfekte edin. Eğer imkanınız varsa, direkt lavaboya gidip ellerinizi en az 20 saniye boyunca sabun ve bol su ile yıkayın. Bu, tartışmasız en önemli adımdır.
• Dış Giysilerinizden Ayrılın: Üzerinizdeki dış giysileri (palto, ceket vb.) hemen çıkarın. Onları diğer temiz kıyafetlerinizden ayrı, havalanabilecekleri bir yere asın. Mümkünse, direkt çamaşır makinesine atın.

---

Market Poşetlerini Yönetme Sanatı

Market poşetleri, dışarıdaki birçok yüzeyle temas etmiş olabilir. Bu nedenle, onlarla olan etkileşimimizi en aza indirmeli ve bilinçli bir şekilde yönetmeliyiz.

Planlı ve Sakin Bir Boşaltma Süreci

• Belirlenmiş Alana Boşaltma: Poşetleri, ilk etapta belirlediğiniz "karantina alanına" bırakın. Mümkünse, mutfak tezgahına veya yemek masasına direkt koymayın. Yere serdiğiniz bir örtü ya da gazete kağıdı üzerine boşaltmak iyi bir başlangıç olabilir.
• Tek Kullanımlık Poşetleri Atın: Eğer tek kullanımlık plastik poşetler kullanıyorsanız, içindekileri çıkardıktan sonra poşetleri hemen ağzını sıkıca bağlayarak çöpe atın. Bu çöpleri, diğer ev çöpünüzden ayrı olarak mümkün olan en kısa sürede dışarıdaki çöp konteynerine atmak en doğrusudur.
• Tekrar Kullanılabilir Çantalar İçin: Kendi bez çantanızı veya alışveriş arabanızı kullandıysanız, içindeki ürünleri boşalttıktan sonra çantayı direkt çamaşır makinesine atın. Arabanızın veya tekerlekli çantanızın tutma yerlerini dezenfektan bir mendil ile silmeyi unutmayın.

---

Ürünleri Temizleme Süreci: Ne Gerekli, Ne Değil?

Bu kısım, insanların en çok kararsız kaldığı ve bazen aşırıya kaçtığı noktadır. Unutmayın, amacımız hijyen sağlamak, gıdalara zarar vermek değil.

Paketli Ürünler ve Konserveler İçin

• Silme Yöntemi: Uzmanlar, koronavirüsün yüzeylerde belirli bir süre canlı kalabileceğini belirtse de, market ürünlerinden bulaşma riski oldukça düşüktür. Ancak içinizin rahat etmesi ve ekstra bir önlem olarak, karton veya plastik ambalajlı ürünleri (konserveler, kutu sütler, deterjanlar vb.) nemli bir bez ve biraz sabunlu suyla silebilirsiniz.
• Bekletme Yöntemi: Diğer bir yöntem ise, bu ürünleri direkt mutfağa almadan, belirlediğiniz "karantina alanında" birkaç saat (hatta bir gün) bekletmektir. Virüslerin yüzeylerdeki ömrü kısıtlıdır. Bu, özellikle dayanıksız ambalajlar veya hassas ürünler için iyi bir alternatiftir.

Meyve ve Sebzeler: En Doğru Yaklaşım

• SADECE SU İLE YIKAYIN: Lütfen buraya dikkat! Meyve ve sebzeleri asla sabun, deterjan veya çamaşır suyu gibi kimyasallarla yıkamayın. Bu kimyasallar gıdalara nüfuz edebilir ve sağlığınız için çok daha büyük riskler oluşturabilir. Meyve ve sebzeleri sadece bol akan suyun altında, ovuşturarak güzelce yıkayın. Özellikle dış kabukları yenmeyen ürünlerde (muz, portakal gibi) bile yıkamak, soymadan önceki potansiyel bulaşı riskini azaltır.
• Sirke veya Karbonatlı Su: Bazı uzmanlar, yıkama suyuna bir miktar sirke veya karbonat eklemeyi önerebilir. Bu, özellikle pestisit kalıntıları için faydalı olsa da, virüsler üzerindeki etkisi net değildir. En etkili ve güvenli yöntem, yine bol sudur.
• Ambalajsız Ürünler: Fırından aldığınız ekmek gibi ambalajsız ürünler için, eve getirir getirmez temiz bir beze sarıp saklama kutusuna koymak en iyisidir. Mümkünse, fırında kısa bir süre ısıtmak da ekstra bir önlem olabilir.

---

Buzdolabı ve Kilerinize Yolculuk

Tüm ürünleri temizledikten veya beklettikten sonra sıra onları yerleştirmeye gelir.

• Elleriniz Tekrar Temiz Olsun: Ürünleri yerleştirmeye başlamadan önce ellerinizi tekrar sabun ve su ile yıkayın.
• Hızlı ve Düzenli Yerleştirme: Gıdaların tazeliğini korumak adına, temizlediğiniz ürünleri vakit kaybetmeden buzdolabına veya kilerinize yerleştirin.
• Temizlik Dokunuşları: Tüm ürünleri yerleştirdikten sonra, market poşetlerinin veya ürünlerin temas ettiği tezgah, masa gibi yüzeyleri dezenfektan bir sprey veya sabunlu suyla silmeyi unutmayın.

---

Kişisel Hijyen ve Son Dokunuşlar

Alışveriş süreci tamamlandıktan sonra, kendi kişisel hijyeniniz de son derece önemlidir.

• Duş Alın ve Kıyafetlerinizi Değiştirin: Tüm bu işlemler bittikten sonra, eğer imkanınız varsa, bir duş almak ve üzerinizdeki kıyafetleri değiştirmek hem fiziksel hem de psikolojik olarak sizi rahatlatacaktır. Kıyafetlerinizi direkt çamaşır makinesine atın.
• Sık Dokunulan Kişisel Eşyalar: Anahtarlarınızı, cüzdanınızı, cep telefonunuzu ve kredi kartlarınızı dezenfektan bir mendil ile silmeyi unutmayın. Bu eşyalar, dışarıda en çok temas ettiğimiz ve eve getirdiğimiz şeylerdir.

---

Unutmayalım: En Önemli Silahımız Bilinçtir

Sevgili dostlar, koronavirüsle mücadelede en büyük gücümüz bilinçli olmak ve sakin kalmaktır. Evet, önlemler almak zorundayız, ama bu önlemleri bir korku atmosferinde değil, bir sorumluluk bilinciyle gerçekleştirmeliyiz. Market alışverişlerinden bulaşma riski, doğrudan temas veya havadan bulaşmaya göre çok daha düşüktür. Ancak yine de aldığımız her küçük önlem, hem kendimizi hem de sevdiklerimizi korumak adına önemlidir.

Bu süreçte hepimiz birbirimize destek olmalı, doğru bilgiyi yaymalı ve gereksiz panikten uzak durmalıyız. Evimize getirdiğimiz her ürünle birlikte, aslında bir parça da huzur ve güven getiriyoruz. Unutmayın, bu zorlu süreçte attığınız her bilinçli adım, daha sağlıklı yarınlara attığınız bir adımdır.

Sağlıkla ve güvenle kalın.